Para ve Tasarruf 4 dk okuma Bora Erensoy Güncellendi:
Ev aletlerinin ömrünü uzatan bakım alışkanlıkları
Aynı model cihaz bir evde on iki yıl, bir başkasında beş yıl dayanır. Farkı yaratan birkaç basit bakım alışkanlığıdır.
Bir ev aletinin ne kadar dayanacağını belirleyen şey, yalnızca fiyat etiketi ya da marka değildir. Aynı model çamaşır makinesi bir evde on iki yıl sorunsuz çalışırken bir başkasında beş yılda hurdaya çıkabilir. Aradaki farkı çoğu zaman kullanım biçimi ve bakım alışkanlıkları yaratır. Bu, doğrudan bütçeyle ilgili bir konudur: ömrü uzayan her cihaz, ertelenmiş bir masraf demektir.
Ev aletlerinin bakımını düşünürken akla genellikle karmaşık işlemler gelir. Oysa listenin tamamı yılda birkaç saat tutar ve hiçbiri özel alet gerektirmez. Asıl zorluk, bu işleri hatırlamaktır.
Filtre ve süzgeçler
Çamaşır makinesinin alt kısmındaki pompa filtresi, evdeki en çok ihmal edilen parçadır. İçinde biriken tüy, saç ve düğmeler suyun tahliyesini zorlaştırır; pompa daha çok çalışır ve zamanla yanar. Ayda bir kez kapağı açıp filtreyi temizlemek, altına bir kap koymayı unutmadan yapılacak beş dakikalık bir iştir.
Bulaşık makinesinde de aynı mantık geçerlidir. Alt sepetin altındaki süzgeç yağ ve yemek artıklarıyla dolduğunda, makine kirli suyu tekrar tekrar dolaştırır. Sonuç hem kötü yıkama hem de kokudur. Süzgeci sıcak suda fırçalamak haftalık bir alışkanlık haline gelmelidir.
Klima ve kurutma makinesi filtreleri, tıkandığında cihazı fazladan çalışmaya zorlar. Bu hem enerji tüketimini artırır hem de motoru yorar. Kurutma makinesinin tüy filtresini her kullanımdan sonra temizlemek, aslında kural sayılacak kadar temel bir adımdır.
Kireç, ev aletlerinin sessiz düşmanı
Suyu ısıtan her cihaz kireçten etkilenir. Su ısıtıcısında, kahve makinesinde, çamaşır ve bulaşık makinesinde rezistansın üzerinde biriken kireç tabakası yalıtkan gibi davranır. Cihaz aynı sıcaklığa ulaşmak için daha uzun çalışır, daha çok enerji harcar ve rezistans daha erken yorulur.
Suyun sert olduğu bölgelerde birkaç ayda bir kireç çözme işlemi yapmak gerekir. Çamaşır ve bulaşık makinelerinde boş programla yapılan kireç çözme, hem rezistansı hem de iç aksamı korur. Su ısıtıcısı ve kahve makinesi için üreticinin önerdiği yöntem izlenmelidir; her cihaz her maddeye uygun değildir.
Havalandırma ve yerleşim
Buzdolabı ve derin dondurucu, arkalarındaki ısıyı dışarı verebildikleri sürece verimli çalışır. Duvara sıfır dayanmış, arkası tozla kaplanmış bir dolabın kompresörü sürekli daha uzun çalışır. Yılda iki kez arka ızgarayı süpürmek ve cihazın etrafında birkaç parmak boşluk bırakmak, cihazın ömrünü doğrudan etkiler.
Aynı şekilde fırının ve bulaşık makinesinin havalandırma boşluklarının kapatılmaması, çamaşır makinesinin dengeli bir zemine oturması gerekir. Titreşimle sallanan bir makine, yıllar içinde rulmanlarını ve amortisörlerini tüketir. Ayakların ayarlanması ve terazisinin kontrolü, kurulum sırasında yapılıp sonra bir daha bakılmayan ama tekrar edilmesi gereken bir işlemdir.
Aşırı yükleme ve yanlış program
Cihazları kapasitelerinin üzerinde çalıştırmak, tasarruf gibi görünen ama pahalıya patlayan bir alışkanlıktır. Tıka basa doldurulmuş bir çamaşır makinesinde tambur dengesiz döner, motor zorlanır ve yıkama da iyi olmaz. Aynı şey bulaşık makinesi ve kurutucu için de geçerlidir.
Program seçimi de ömür üzerinde etkilidir. Sürekli en yüksek sıcaklıkta yıkamak, contaları ve rezistansı hızla yıpratır. Çoğu günlük yük için düşük sıcaklıklı programlar hem yeterlidir hem de cihazı daha az yorar.
Küçük arızayı bekletmemek
Sızdıran bir conta, gıcırdayan bir rulman ya da tam kapanmayan bir kapak, ilk fark edildiğinde ucuz çözümlerdir. Aynı sorunlar birkaç ay ihmal edildiğinde, kendilerine bağlı diğer parçaları da bozarlar. Bir contadan sızan su, elektronik kartı vurduğunda maliyet birden kat kat artar.
Garanti belgelerini ve kullanım kılavuzlarını tek bir klasörde tutmak, arıza anında hem hakların hem de doğru bakım talimatlarının kaybolmamasını sağlar. Cihazın satın alma tarihini bir yere not etmek de servis çağırmadan önce garanti süresini kontrol etmeyi kolaylaştırır.
Bu alışkanlıkların toplam maliyeti neredeyse sıfırdır. Karşılığında elde edilen şey ise, birkaç yıl daha ertelenmiş cihaz yenileme masrafı ve daha düşük enerji faturasıdır.
Bakım işlerini hatırlamanın en pratik yolu, onları takvime bağlamaktır. Mevsim değişimlerini işaret noktası olarak kullanmak işe yarar: ilkbaharda klima filtreleri, sonbaharda kombi ve radyatör kontrolü, yılbaşında ise buzdolabı arkası ve kireç çözme. Yılda dört kez tekrarlanan böyle bir düzen, tüm cihazları kapsayacak kadar sık, hayatı zorlaştırmayacak kadar da seyrektir. Bu ritim oturduğunda bakım bir görev olmaktan çıkar, evin doğal döngüsünün parçası haline gelir.