Kıyafet Ömrünü Uzatan Yıkama ve Ütü Alışkanlıkları

Gardıroptaki kıyafetlerin ömrü, satın alındıkları kalitede olduğu kadar bakıldıkları özende de saklıdır. Aynı tişört bir evde iki yıl dayanırken başka bir evde iki mevsimde biçimini kaybeder. Aradaki farkı yaratan çoğunlukla yıkama sıcaklığı, kurutma yöntemi ve ütüleme alışkanlıklarıdır. Kumaşa doğru davranmak, yeni alışverişi geciktirdiği için doğrudan bütçeye yansır.

Her şey etiketle başlar. Kıyafetlerin iç dikişinde duran ve çoğu zaman kesilip atılan o küçük etiket, kumaşın nasıl davranacağını anlatan tek güvenilir kaynaktır. Sıcaklık rakamı, ütü noktalarının sayısı ve kurutma işaretleri, üreticinin o kumaşla yaptığı testlerin sonucudur. Etiketi okumak, deneme yanılmayla öğrenmenin bedelini ödememek anlamına gelir.

Yıkamada sıcaklık ve dolgunluk

Çoğu gündelik kıyafet için otuz derece yeterlidir. Yüksek sıcaklık lekeyi daha iyi çıkarmaz; asıl işi deterjan ve süre yapar. Buna karşılık sıcak su pamuğu çektirir, elastik iplikleri gevşetir ve renkleri soldurur. Ağır kirlenmiş çamaşırlar dışında sıcaklığı düşük tutmak hem kumaşı hem elektrik faturasını korur.

Makineyi tıka basa doldurmak da yaygın bir hatadır. Kıyafetlerin dönebileceği boşluk kalmadığında hem yıkama verimi düşer hem de sürtünme artar, kumaş yüzeyi tüylenir. Tersine, yarı dolu bir makine de gereksiz su ve enerji harcar. Tamburun dörtte üçünü dolduran bir yük, ikisi arasında iyi bir dengedir. Örgü ve hassas parçaları ters çevirip file torbaya koymak, dış yüzeyi sürtünmeden korur.

Kurutmanın kumaşa etkisi

Kumaşları en çok yıpratan aşama çoğu zaman yıkama değil kurutmadır. Yüksek ısıda kurutma, liflerin kısalmasına ve esnekliğin kalıcı olarak azalmasına yol açar. Kurutma makinesinin filtresinde biriken tüy, aslında kıyafetten kopan lif demektir. Mümkün olan her durumda askıda kurutmak, kumaş ömrünü belirgin biçimde uzatır.

Askıda kurutmanın da kuralları vardır. Ağır örgüler askıda asıldığında kendi ağırlığıyla uzar; bunları düz bir yüzeye yayarak kurutmak gerekir. Renkli kıyafetleri doğrudan güneşe asmak solmaya neden olur, gölgede ve havadar bir yerde kurutmak rengi korur. Tamamen kurumadan biraz nemliyken toplanan kıyafetler ise ütüde çok daha kolay şekil alır.

Ütüde doğru sıra ve sıcaklık

Ütü yaparken en düşük sıcaklık gerektiren kumaşlardan başlamak, ütünün ısınma süresini beklemekten daha pratiktir. Sentetikler ve ipek en altta, pamuk ve keten en üstte yer alır. Sıcaklığı yükseltmek hızlıdır ama düşürmek zaman alır; bu yüzden sıra bu yönde kurulur. Emin olmadığınız bir kumaşta iç dikişten küçük bir alanı denemek, tüm parçayı riske atmaktan iyidir.

Koyu renkli kumaşlarda ütü izi parlaması sık görülür. Bunu önlemenin en kolay yolu kıyafeti ters çevirmek ya da araya ince bir bez koymaktır. Buhar, kırışıklığı ısıyla değil nemle çözdüğü için sıcaklığı artırmak yerine buharı artırmak çoğu zaman daha etkilidir. Ütü masasının kılıfı yıprandığında da izler artar; bu kılıf zaman zaman değiştirilmesi gereken bir parçadır.

Saklama ve küçük onarımlar

Bakımın son halkası dolapta gerçekleşir. Örgüleri askıda saklamak omuz kısmında kalıcı çıkıntı bırakır; katlayarak rafa koymak doğru olanıdır. Ceket ve gömlekler ise geniş omuzlu askılarda durmalıdır. Dolabı sıkışık doldurmak kırışıklığı artırır ve havalanmayı engeller. Mevsim dışı kıyafetleri naylon poşet yerine bez kılıfta saklamak, nemin hapsolmasını önler.

Yıkama sıklığı da bakımın parçasıdır. Her giyilen parçayı makineye atmak, kumaşı gereksiz yere yıpratır. Dış giyim, kot pantolon ve örgüler çoğu zaman havalandırılarak birkaç kez daha giyilebilir. Kullanıldıktan sonra bir gece askıda havalandırılan bir parça, ertesi gün tazelenmiş olur. Bu alışkanlık hem kıyafetin ömrünü uzatır hem su ve deterjan tüketimini düşürür.

Sökülen bir düğmeyi aynı hafta dikmek, kopan bir dikişi büyümeden kapatmak, kıyafetin dolabın arkasına atılmasını engeller. Küçük bir dikiş kutusu ve tüylenmiş yüzeyler için basit bir tüy alma aparatı, en verimli iki ev aletinden sayılabilir.

Kumaş bakımı zaman alan bir uğraş gibi görünse de aslında birkaç alışkanlığın yerine oturmasından ibarettir. Sıcaklığı düşürmek, kurutmayı yavaşlatmak ve ütüyü doğru sırayla yapmak, gardıroptaki her parçanın hizmet süresini uzatır. Uzayan her mevsim, yapılmayan bir alışveriş demektir.